[REST in central nervous system tumors].

The transcription factor REST (RE1-silencing transcription factor) is a key regulator of neuronal gene expression, playing a role in normal brain development and in the pathogenesis of central nervous system (CNS) tumors. By binding RE1 sequences and recruiting repressive complexes, it participates in epigenetic gene silencing, controlling the processes of neurogenesis and cellular differentiation. In CNS tumors, REST exhibits context-dependent effects, most often acting as an oncogene. Deregulation of its expression promotes pro-tumor processes, such as maintaining tumor stem cell properties, inhibiting differentiation, proliferation and increased invasiveness, angiogenesis, adaptation to hypoxia, and shaping the tumor microenvironment. Accumulating evidence indicates its potential as a biomarker and therapeutic target, making REST a promising element of treatment strategies for CNS tumors. Czynnik transkrypcyjny REST (ang. RE1-silencing transcription factor) jest kluczowym regulatorem ekspresji genów neuronalnych, odgrywającym rolę w prawidłowym rozwoju mózgu, jak i w patogenezie nowotworów ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Poprzez wiązanie sekwencji RE1 i rekrutację kompleksów represyjnych uczestniczy w epigenetycznym wyciszaniu genów, kontrolując procesy neurogenezy i różnicowania komórkowego. W nowotworach OUN REST wykazuje działanie zależne od kontekstu, najczęściej pełniąc funkcję onkogenu. Deregulacja jego ekspresji sprzyja procesom pronowotworowym, takim jak utrzymanie właściwości komórek macierzystych nowotworu, hamowanie różnicowania, proliferacja i wzrost inwazyjności, angiogeneza, adaptacja do warunków niedotlenienia czy kształtowanie mikrośrodowiska guza. Coraz więcej danych wskazuje na jego potencjał jako biomarkera oraz celu terapeutycznego, co czyni REST obiecującym elementem strategii leczenia nowotworów OUN.